fbpx
Whatsapp Whatsapp Telefon Hemen Ara Randevu Messenger Randevu Randevu Al

Kırmızı Et Yemek Endometriozis (Çikolata Kisti) Riskini Artırıyor

Endometriosis yada bilinen adı ile Çikolata Kisti hastalığı, doğurgan çağdaki kadınlarımızın %25-30’unda karşımıza çıkan ve üreme organlarını etkileyen bir hastalıktır.

Bu destrüktif yani hasar verici hastalık, gebelik ve bebek arzulayan kadınlarımızın bebeklerine ulaşmasını zorlaştırabilmektedir.

Hastalığın risk faktörleri arasında yıllardır bildiğimiz;

⋅ Ailesel taşıyıcılık

⋅ İlk adeti 11 yaşından önce görmek

⋅ Hiç doğum yapmamış olmak

⋅ Sık adet olmak (27 günden daha sık)

⋅ Uzun ve ağır geçen adet periyodu sayabiliriz.

Ancak 2018 Ağustos ayında Amerikan Journal of Obstetrics and Gynecology dergisinde yayınlanan geniş bir vaka serisinde yapılan çalışmaya göre kırmızı et yemenin bu hastalığı şiddetlendirdiği ve ortaya çıkışını kolaylaştırdığı yönünde kanıtlar bulundu.

Çalışmaya göre ağırlıklı olarak balık tüketen kadınlarda daha az endometriozis hastalığı görülürken, özellikle işlenmemiş kırmızı eti pişirip yiyen kadınlarda daha sık ve şiddetli endometriozis hastalığına rastlanmaktadır.

Son yıllarda yapılan bazı çalışmaların amacı diyet ve egzersiz gibi endometriozis gelişimine yol açabilecek değiştirilebilir etkenleri belirlemektir. Yediğiniz gıdalar belirli hormonların kan seviyesini etkileyebilmekte ve bu da endometriozis gelişimi üzerine etkili olabilmektedir. Amerika Birleşik Devletlerinde yapılan bu son çalışmada et ürünlerinin endometriozis hastalığının enflamatuar ve proliferatif özelliklerini destekleyen ve şiddetlendiren östrojen ve prostoglandin hormonlarının kan seviyelerini arttırabildiğini göstermiştir.

Ancak bu verilere ve bilgilere rağmen bugüne kadar bu konuda 2 vaka kontrol çalışması yapılmış ve bu çalışmalar tutarsız sonuçlar vermişti. Bu son çalışmada ise araştırmacılar kırmızı et, kümes hayvanları ve deniz ürünlerini daha fazla tüketmenin daha yüksek endometriozis riski ile ilişkili olup olmadığını belirlemek için kolları sıvamış ve çalışmayı başlatmışlar. Oldukça uzun süren çalışma 1991-2013 yılları arasında 81.908 sağlık çalışanı arasında yapılmış ve her 4 yılda 1 diyet alışkanlıkları anketi yapılarak gruplandırılmışlardır. Daha sonra ise hangi gıda ürünlerinin endometriozis gelişimi ile ilişkili olma olasılığının daha yüksek olduğunu hesaplamak için tüm verileri karşılaştırmış ve analiz etmişler. Çalışma süresince 3800 laparoskopik olarak tanısı doğrulanmış endometriozis olgusu bildirmişler.

Sonuçlara göre günde 2 porsiyon kırmızı et tüketen kadınların, haftada 1 porsiyon veya daha azını tüketen kadınlara göre %56 oranında daha fazla endometriozis gelişime riski olduğunu göstermişlerdir.

Çalışmada işlenmemiş kırmızı et olarak hamburger, dana eti, kuzu eti, domuz eti, karaciğer tüketilmesini en yüksek ve güçlü faktör olarak saptamışlar. Bu ürünleri tüketenlerin endometriozis’e yakalanmanın 1.57 kat daha riskli saptadıklarını ifade etmektedirler. Araştırmadaki ilginç nokta ise bu risk artışının ve kırmızı et tüketmenin zararının özellikle çocuğu olan ve kısırlık sorunu olmayan kadınlar arasında daha yüksek görülmesi oldu. Yani infertilite sorunu olan ve bebek isteyen kadınlar için bu risk daha düşük ve kırmızı et tüketmenin korkulacak bir yanı olmadığından bahsetmişlerse de ben hastalarıma dengeli ve içinde deniz ürünlerinin ağırlıkta olduğu iyi bir diyet ve yeme alışkanlığı önermekteyim.

İşlenmiş et ürünü tüketen kadınlarda 2 kat daha sık çikolata kisti görülüyor

İşlenmemiş kırmızı eti fazlaca tüketmek zararlı dedik ama buradan o zaman hotdog, sosis, salam, pastırma, jambon, kavurma gibi işlenmiş et ürünlerini temize çıkardığımız anlaşılmamalı. Bu tarz beslenen ve haftada 5 porsiyondan fazla işlenmiş et ürünü tüketen kadınlarda da 2 kat daha sık endometriozis’e yakalanma riski olduğu rapor edilmiştir.

Sonuçlara göre; Kümes hayvanları, balıklar ve kabuklu deniz hayvanlarını ve yumurtanınendometriozis riskinden bağımsız olduğunu ortaya koymuştur.

Özetleyecek olursak kırmızı etin fazla tüketiminin endometriozis artırdığını ve özellikle doğumunu yapmış ama ağrı şikâyeti daha fazla olan endometriozis riski olan kadınlarımızın diyetine dikkat etmesini, dengeli beslenmesini ve deniz ürünlerinin muhakkak diyete dâhil edilerek beslenmeye özen göstermenin endometriozis gibi hormon bağımlı kadınsal hastalıklar açısından fayda sağlayacağını unutmayınız.

 

Yrd. Doç. Dr. Cemil KARAKUŞ

Kadın Hastalıkları ve Doğum